Georgië

 

Georgië ( Georgisch: Sakartvelo en officieel: Sakartvelos Respublica) is gelegen in de Kaukasus en heeft gemeenschappelijke grenzen met Rusland,Azerbeijan, Armenië en Turkije. Het heeft een oppervlakte van 69 700 vierkante kilometer. Georgië heeft ongeveer 5 570 000 inwoners, waarvan de meesten in de steden (56%). In de hoofdstad Tbilisi leven 1,5 miljoen mensen. Een fascinerend medisch fenomeen trekt wereldwijde aandacht. Georgië telt per 100 000 inwoners 51 honderdjarigen. In Tbilisi allen al leven meer dan 100 honderdjarigen. Het hoe en waarom is nog steeds niet duidelijk.

Georgiërs beweren dat ze in het Aards Paradijs wonen. Ze vertellen hierover het volgende verhaal: Toen God de aarde onder de mensen verdeelde waren de Georgiërs druk bezig te feesten: genietend van een heerlijke maaltijd, wijn drinkend en op elkaars gezondheid toastend. Wanneer God hen eindelijk vond, was de aarde reeds verdeeld. Ze hielden echter vol dat ze op God zelf getoast hadden voor zo’n gulheid en nodigden hem uit bij de maaltijd. God vermaakte zich zo goed dat hij uiteindelijk hen het land schonk dat hij voor zichzelf gereserveerd had.

De Georgische republiek omvat twee autonome republieken en één autonome regio: de autonome republiek Abchazië, de autonome Republiek Adjarië en de autonome regio Zuid-Ossetië. Deze gebieden waren sinds de onafhankelijkheid in 1991 herhaaldelijk het toneel van etnisch geweld en separatistische opstanden. Het strategisch belang als doorgang van de Russische oliepijpleidingen naar de Zwarte Zee is hieraan wellicht niet vreemd. Daarenboven is de bevolking overwegend Moslim waar de Georgiërs Kristenen zijn.

Voor een relatief klein land heeft Georgië een zeer gevarieerd landschap. In het noorden van het land strekt zich de Grote Kaukasus uit met bergen van meer dan 5000 meter hoog, de hoogste berg is de Shkara met 5068 meter hoogte. Meer dan de helft van het land ligt hoger dan 900 meter. Ongeveer 40% van de oppervlakte is bedekt met bossen. Rond Poti aan de Zwarte Zeekust ligt een nat vlak gebied en ten noorden en zuiden hiervan gaan de heuvels langzaam over in de bergen van het binnenland. Zuid-Georgië bestaat uit de lavaplateaus van de Kleine Kaukasus met oude vulkaankegels.

Georgië wordt door het Kaukasus-gebergte beschermd tegen de koude lucht vanuit het noorden en ontvangt vanuit de Zwarte Zee warme, vochtige lucht. West-Georgië heeft een vochtig subtropisch klimaat, terwijl het klimaat in Oost-Georgië varieerd van een vochtig tot een vrij droog en meer continentaal klimaat. Boven de 2500 meter heerst een alpine-klimaat zonder echte zomers en boven 3500 meter ligt het hele jaar sneeuw en ijs. De plateaus en hellingen van de kleine Kaukasus zijn droger en hebben een steppeklimaat. West-Georgië heeft het hele jaar door te maken met zware regenval, vooral in Abchazië en Adjarië. Het aantal uren zon ligt tussen 1350 en 2520 uren per jaar.

De verschillende landschappen leveren een ongewoon gevarieerde flora en fauna op. Het land telt ca. 5000 verschillende soorten planten en bloemen. Hiervan zijn ca. 380 soorten inheems. Zo komt aan de Zwarte-Zeekust de zeldzame aarbeiboom nog voor. De unieke ligging zorgt voor een mix van de Europese en Aziatische dierenwereld met ca. 100 soorten zoogdieren, 330 soorten vogels, 48 reptielen, 11 amfibieën en 160 vissoorten. Velen van hen zijn bedreigd of zeer zeldzaam.

Georgië werd al bewoond in de prehistorie. Er zijn menselijke resten gevonden uit het Plio-pleistoceen, ca. 1,8 miljoen jaar geleden. In het stenen tijdperk woonden er overal op het Georgische grondgebied mensen. Archeologische vondsten van ca. 400.000 jaar v.Chr. tot 100.000 jaar v.Chr. zijn gevonden in de bergachtige gebieden, het binnenland en aan de kust van de Zwarte Zee. De huidige bevolking stamt direct af van deze oudste bewoners van de Kaukasus. In het derde millennium v.Chr. verspreidden Georgische stammen zich over het huidige Georgië en Noordoost-Anatolië. In de 12e eeuw v.Chr. ontstond het eerste verbond van Georgische stammen, de Diaukh, aan de bron van de rivieren Eufraat en Chorokhi. Met de Romeinen werden zowel oorlogen gevoerd als bondgenootschappen gesloten. In 337 werd het christendom uitgeroepen tot staatsgodsdienst, maar de Georgische kerk ontwikkelde een geheel eigen identiteit en bewaakte steeds de Georgische cultuur. In de loop van zijn verdere geschiedenis werden oorlogen uitgevochten met o.a. Perzen, Mongolen en Osmanen. Het land viel uit elkaar in kleine, elkaar bestrijdende semi-zelfstandige koninkrijkjes.

Door zowel tsaar Peter de Grote als Katharina II werden de Georgiërs verraden in een verbond tegen Iran. Chaos en plunderingen waren hiervan het gevolg. Rond 1800 was Georgië zo totaal ontredderd dat al snel de Russische annexatie volgde. Leden van de koninklijke familie werden na gewapende acties verbannen naar Rusland en vanaf 1811 was Tbilisi een Russische provinciestad die volledig bestuurd en beheerd werd door de Russen. In 1881 was Georgië volledig in Russische handen.Door de Russen werd een beperkte culturele autonomie toegestaan. Na de moord op tsaar Alexander II werden echter alle culturele Georgische uitingen ( taal, boeken, kranten ) verboden. Na de deelname van Turkije aan de eerste wereldoorlog werd Georgië zelfs frontgebied.

In 1917 weigerde men de regering van Lenin te erkennen en in november werd dan ook besloten tot afscheiding van Rusland. Men was echter onderling verdeeld en slechts let de hulp van Duitsland kon voorkomen worden dat Georgië bezet werd door Turkije. Na 117 jaar Russische overheersing werd op 26 mei de onafhankelijkheid uitgeroepen en herleefde de Georgische staat. Duitsland, Groot-Brittanië, Italië, Frankrijk en zelfs Rusland erkenden in 1920 de Georgische onafhankelijkheid. Desondanks viel half februari 1921 het Tweede Sovjetleger Georgië binnen en op 25 februari 1921 viel Tbilisi in Russische handen. Op 4 maart werd de Socialistische Sovjetrepubliek Georgië uitgeroepen en werden alle officiële Georgische instanties zoals het leger ontbonden. Banken, spoorwegen en industrie werden onder staatsbeheer gesteld.

De opbouw van de industrie en de grootschalige reorganisatie van de landbouw werden krachtig aangepakt. Fabrieken, krachtcentrales en mijnbouw werden ontwikkeld en er werd in de landbouw monocultuur ingevoerd, met name thee en citrusvruchten voor de grote Sovjetmarkt. Ook het onderwijs, de wetenschap en de kunst ontwikkelden zich volgens socialistische principes, dus individualisme was uit den boze. Stalin, zelf een Georgiër spaarde zijn volksgenoten niet. Alleen al in de jaren 1937-1938 werden vele duizenden Georgiërs, waaronder velen van de intelligentsia en uit de culturele hoek, geëxecuteerd. Nog meer Georgiërs verdwenen in de gulags, de concentratiekampen van Stalin. Op Georgisch grondgebied werd in de Tweede Wereldoorlog niet gevochten, maar als soldaat in het Sovjetleger sneuvelden er ruim 300.000 Georgiërs. De industrie werd geheel gebruikt als oorlogsindustrie en leverde daardoor een belangrijke bijdrage aan de Sovjetoverwinning op de Duitsers. Na de oorlog groeide de economie van Georgië voorspoedig, maar de Stalinistische terreur ging gewoon door. Dit werd pas minder na de dood van Stalin in 1953. In 1978 vierde men een kleine overwinning toen niet het Russisch maar het Georgisch als staatstaal gehandhaafd bleef. Pas vanaf 1987 trad de nationalistische beweging steeds meer op de voorgrond. Op 2 februari 1990 gaf het Centraal Comité van de Georgische Communistische Partij haar leidende rol op en gingen verkiezingen door waarbij de Communistische partij naar de oppositie verwezen werden. Na een referendum op 31 maart 1991 stemde 90% van de bevolking voor de onafhankelijkheid. Op 9 april 1991 werd de onafhankelijkheid uitgeroepen en na de eerste vrije verkiezingen op 26 mei werd Gamsachoerdia tot eerste president gekozen.

Een woelige periode volgde, vooral door het conflict met Abchazië en Zuid-Ossetië. In 1992 verscheen ex-minister van buitenlandse zaken van de Sovjet-Unie Eduard Sjevardnadze opnieuw op het toneel. Door een vredesakkoord met Abchazië, dat door de bevolking als een nederlaag werd ervaren maar ook door de slechte economische situatie daalde zijn populariteit. Op 8 oktober 1993 trad Georgië tot het GOS toe. Het verdrag was zeer in het voordeel van de Russen die in feite Georgië weer in hun greep kregen. In maart 1994 trad Georgië toe tot het Navo-project “Partnership for peace”. In februari 1997 verscheen er een rapport van de internationale Helsinki Federatie waarin de mensenrechtensituatie in Georgië sterk bekritiseerd werd. Sjevardnadze overleefde 2 aanslagen en won verkiezingen in november 1995, oktober 1999 en april 2000. De parlementsverkiezingen van begin november 2003 werden gekenmerkt door fraude en andere incidenten. Verwacht werd dat de verkiezingen een nederlaag zouden opleveren voor de regering van president Sjevardnadze. Na enig getouwtrek werd na nieuwe verkiezingen in januari 2004 oppositieleider Saakasjvili tot nieuwe president verkozen. Saakasjvili is getrouwd met de Nederlandse Sandra Roelofs welke onlangs een boek heeft geschreven.

De Georgische economie was ooit één van de sterkste en de levensstandaard de hoogste van de voormalige Sovjet-Unie. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft Georgië te kampen met een grote economische terugval. Dit komt onder andere doordat de traditionele handelsbetrekkingen met andere voormalige Sovjetstaten grotendeels zijn weggevallen. Uit deze staten kwamen een groot deel van de industriële grondstoffen en 80 tot 85 % van de energievoorziening. Voor deze producten moeten nu veel hogere prijzen betaald worden, waardoor het tekort op de handelsbalans fors toeneemt. Ook de oorlogen en conflicten tussen Georgië, Abchazië en Zuid-Ossetië zorgden voor een verdere verslechtering van de economie. Het Bruto Nationaal Product en de industriële productie daalde enorm ( tot slechts 10% van de eigenlijke capaciteit ). De inflatie steeg dramatisch tot maar liefst 1500% in 1992!!

Groeisectoren zijn de handel en de communicatie. Ook de landbouw doet het goed,vooral door de zeer vruchtbare grond die het land rijk is. Het toerisme biedt ook mogelijkheden, maar daarom zal het land eerst stabieler en veiliger moeten worden.

Ooit kende dit land een enorme weelde, waarlijk een paradijs op aarde. Afwachten of de oude glorie snel kan terugkeren. Recent kreeg Georgië echter af te rekenen met een Russische boycot op water en wijn. Deze producten zijn de belangrijkste bron van inkomsten voor Georgië en deze politiek geïnspireerde boycot heeft voor dit land dan ook dramatische gevolgen. Voor ons alvast een extra reden om de Georgische wijnen te promoten.